info@networkgrup.com +90 532 794 6428

Blog








GIDA GÜVENLİĞİ VE GIDA KALİTESİNİN TÜKETİCİLER VE FİRMALAR AÇISINDAN ÖNEMİ

Serap Baysal



Gıda ve kalite güvencesi günümüz toplumlarının en çok konuştuğu konuların başında gelmektedir. Günümüzde gıda sanayii ve gıda ticaretinde yaşanan hızlı gelişmeler ve değişim süreci ile gıda maddelerinin üretim tekniklerinin gelişmesine paralel olarak ürün formülasyonu ve ürün çeşitliliğindeki artışlar devam etmektedir. Bu ilerlemeler tüketiciler açısından, gıdaların özellikleri ve sağlık üzerindeki etkileri hakkında hassas ve bilinçli olma eğilimini arttırdığı için gıda güvenliği ve kalite ile ilgili yürürlükteki sistemlerin uygulanması konusu son yıllarda giderek önem kazanmaktadır.

Dünyada en yaygın sağlık sorunlarından birinin kontamine gıdalardan kaynaklanan hastalıklar olduğunu kabul eden Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), bu sorunların bebek ve yaşlılarda ölümlere varan sonuçlarının olduğunu açıklamaktadır. Son yirmi-otuz yıl içinde, çoğunluğu hayvansal kökenli olan ve insan için ciddi tehlikeler ve tehditler oluşturmuş ve hatta binlerce ölümle sonuçlanan gıda kaynaklı sorunlar yaşanmıştır. Gıda kaynaklı hastalıkların son yıllarda hızlanarak artan bir şekilde devam ettiği de görülmektedir.






Tablo.1 Gıda Kaynaklı Zehirlenmeler







İlk olarak 1986’da İngiltere’de görülen Bovine Spongiform Encephalopathy (BSE) (ya da deli dana hastalığı) ve bunun insan varyantı olan Creutzfeldt-Jakob hastalığı (vCJD) dünya kamuoyunda tartışılmış gıda güvenliği sorunlarının başında gelmektedir. İlave olarak birçok ülkede zehirlenme, hastalık ve ölüm vakalarıyla sonuçlanmış birçok sorun eklenebilmektedir. İngiltere’de her yıl toplam nüfusun %20’si, ABD’de %28’i gıda kaynaklı hastalıklara yakalanmakta ve bundan zarar görmektedir. Gelişmekte olan ülkelerde ise çok daha fazla insanın bu hastalıklara yakalandığı tahmin edilmektedir. Kuş gribi olarak da bilinen ‘’H5N1 viral enfeksiyonu’’ ve buna bağlı olarak Uzakdoğu Ülkeleri ve ülkemizde de görülen ve ölümle sonuçlanan vakalar yoğun tartışılan konulardan biridir. Ayrıca ülkeler arası gıda ticaretinde de dünya çapında kabul edilmiş gıda standartlarına sahip güvenli gıda ürünleri firmalar ve tüketiciler tarafından tercih edilmektedir. Gıda güvenliği, tüketici sağlığını korurken, aynı zamanda ülke ticaretinin gelişmesine de katkı da bulunmaktadır. Bunlara ek olarak uluslararası pazarlama ile ticareti yapılan gıda maddeleri, uzun ömürlü olmak zorundadır, çünkü uluslararası ticarette ürünlerin pazara çıkması için gereken zaman, ulusal ya da bölgesel anlamdaki ticaretten çok daha uzun sürmektedir. Bahsi geçen tüm unsurların sağlanabilmesi ve gıda maddesinin korunması, ancak üretim, depolama ve taşıma koşullarında gıda güvenliği süreçlerinin uygulanması ile mümkün olabilmektedir. Sonuç olarak, gıda kaynaklı sorunlar sadece insan sağlığını etkilemekle kalmamakta, bunun ötesinde kişilerin, ailelerin, toplumların, sektörlerin ve nihayet ülkelerin ekonomik ve sosyal yapılarını da etkilemektedir.

Global ölçekte değerlendirildiğinde gıda ticareti, gıda ihraç eden ülkelere döviz sağlamasına ek olarak sektöre katma değer getirmekte ve milli gelire önemli katkılar yapmaktadır. Daha da önemlisi gıda kaynaklı risklerin, toplumun bütün katmanlarında ciddi sağlık problemlerine yol açmasının yanı sıra toplumda iş veriminin düşmesine ve ekonomik kayıplar oluşmasına da neden olabilmektedir. Güvenli gıda üretmeyen işletmeler; Pazar kaybı, isminin ve imajının zedelenmesi, personelinin yaşayacağı moral bozukluğu, görsel basında itibar zedelenmesi gibi sorunlarla baş etmek zorunda kalabilmektedir.

Bunların önüne geçmek için gıda üretimi, dağıtımı, servisi ve depolama yapan işyerlerinde gıda güvenliği sistemlerinin mutlak suretle etkin bir şekilde uygulanması gerekmektedir. Gerek dış denetimler gerekse iç denetimler ve mevzuat denetimleri ile sistemlerin çalışması gözden geçirilmelidir. Özetle, tüketici sağlının en iyi şekilde korunması için gıda zincirindeki her bir bağlantının bir diğerinden güçlü olması büyük önem arz etmektedir.







Kaynakça




* Cebeci, Z. (2006). Gıda İzlenebilirliğinde Bilgi Teknolojileri. Ulusal Tarım Kurultayı, (s. 189-195). Adana.

* İlbeği, İ. (2004). Gıda Güvenliği ve Tüketicinin Korunması. Gıda Mühendisliği Dergisi, 13-16.

* Topal Ş. Gıda Güvenliği ve Kalite Yönetim Sistemleri. Gebze Kocaeli, 1996: 225.

* Doğu, S. Ö., & Akolaş, (2015). Gıda Depolarında Gıda Kalite Sistemlerine Uygun Stok Yönetimi Sürecinin Geliştirilmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , (33), 229-238.